Sieci komputerowe

PT-08 — Projekt końcowy sieci firmowej

Sieci

Samodzielnie zaprojektuj i udokumentuj sieć firmy: VLAN-y, DHCP/DNS, OSPF, PAT, STP i HSRP połączone w jeden kontrolowany scenariusz.

projekt zaliczeniowy4–8 hCisco Packet TracerVLANOSPFDHCP/DNS

Cele edukacyjne

Co wykonasz w tym laboratorium

  • Przełożyć wymagania biznesowe na projekt logiczny i fizyczny.
  • Zaplanować VLSM, VLAN-y, routing i usługi.
  • Zintegrować OSPF, PAT i HSRP bez niesynchronizowanego NAT na routerach bramy.
  • Przeprowadzić odbiór, diagnostykę i dokumentację powykonawczą.

Wymagania wstępne

  • Aktualna wspierana wersja Cisco Packet Tracer z oficjalnej strony Cisco; instrukcje przygotowano dla linii 8.x.
  • Umiejętność rozpoznania adresu IPv4, maski i bramy domyślnej.
  • Własny katalog roboczy oraz notatnik do zapisania wyników i usterek.
  • Ukończenie laboratoriów PT-01–PT-07 lub równoważne umiejętności.

Zalecana wersja: aktualna wspierana wersja dostępna na oficjalnej stronie Cisco; instrukcje przygotowano dla linii 8.x. Nazwy portów i dostępność części poleceń mogą zależeć od modelu i wersji symulatora.

Projekt

Urządzenia, połączenia i plan adresacji

Diagram pokazuje wymagane funkcje, ale student samodzielnie wybiera dokładne porty i podsieci.
Dostępne urządzenia projektu
Nazwa / typMinimumFunkcja
R1 i R22bramy HSRP i routing między VLAN
EDGE1wyłączny punkt NAT/PAT
BRANCH1oddział i OSPF
ISP1symulowany operator
SW1, SW2, SW33VLAN, trunk, STP
Server-INTERNAL1DHCP, DNS, HTTP w sieci firmowej
Server-PUBLIC1zewnętrzny cel testowy za ISP
PC-PT8hosty działów
Wymagane segmenty projektu
SegmentFunkcjaRedundancjaUwagi
Campus LANdziały i serwerytrunki + STPminimum 4 VLAN-y
Dystrybucjabramy VLANHSRPdwa routery
WAN oddziałOSPFalternatywna ścieżka opcjonalnazakres /30
InternetPATwydzielony edgeTEST-NET
SerweryDHCP/DNS/HTTPstatyczna adresacjaoddzielny VLAN
Pula do samodzielnego podziału
ObszarWymagana liczba hostówPropozycja startowaStudent wyznacza
STUDENCI5010.10.0.0/22prefiks, sieć, broadcast
TECHNICZNY25ta sama pulapodsieć
ADMIN12ta sama pulapodsieć
GOSCIE30ta sama pulapodsieć
SERWERY/MGMTpo 10ta sama puladwie podsieci
WAN2 hosty na łącze10.255.0.0/24bloki /30
Rubryka projektu — 100 punktów
KategoriaPunktyKryterium
Topologia i okablowanie10czytelny, zgodny projekt
Adresacja i VLSM15bez konfliktów i marnowania dużych bloków
VLAN i trunk12access/native/allowed zgodne
STP8świadomy root i ścieżka zapasowa
Routing i OSPF15pełna osiągalność i sąsiedztwa
DHCP/DNS10poprawne pule, relay i rekordy
NAT/PAT8wydzielony router brzegowy
HSRP8VIP, preempt i failover
Diagnostyka8metodyczne usunięcie usterek
Dokumentacja6tabele, testy i wnioski

Wymagane wcześniejsze laboratoria: PT-01–07.

Krok po kroku

Zbuduj topologię

  1. Etap fizyczny: narysuj projekt, dodaj urządzenia i połącz wszystkie końce przewodów, w tym ISP oraz Server-PUBLIC.
  2. Adresacja: podziel pule VLSM, przypisz sieci LAN i /30 WAN oraz uzupełnij własną tabelę.
  3. VLAN-y: utwórz sieci działów, serwerów, zarządzania i native.
  4. Trunk: skonfiguruj listy allowed oraz zgodny native VLAN.
  5. STP: wybierz root i root secondary, a następnie sprawdź ścieżkę zapasową.
  6. HSRP: skonfiguruj R1 i R2 jako redundantne bramy; hosty mają używać VIP.
  7. Routing OSPF: włącz R1, R2, EDGE i BRANCH zgodnie z własnym projektem; ISP pozostaje granicą symulowanego operatora.
  8. DHCP/DNS: uruchom usługi na Server-INTERNAL i relay w sieciach klienckich.
  9. NAT/PAT: skonfiguruj translację wyłącznie na EDGE i sprawdź dostęp do Server-PUBLIC za ISP.
  10. Diagnostyka: wykonaj macierz testów, a następnie dwie kontrolowane awarie z rollbackiem.
  11. Dokumentacja odbiorowa: zapisz konfiguracje, wyniki show, ping/traceroute, uzasadnienie adresacji i ponownie otwórz plik .pkt.

Cisco IOS

Skonfiguruj urządzenia

Przy pierwszej pracy z IOS rozróżniaj tryb użytkownika Router>, uprzywilejowany Router#, konfigurację globalną Router(config)#, interfejsu Router(config-if)# i protokołu routingu Router(config-router)#.

Dostępność polecenia może zależeć od modelu urządzenia i wersji Packet Tracera. Gdy wariant szczegółowy nie jest rozpoznawany, użyj polecenia ogólnego: show ip ospf interface, show ip route, show running-config albo show standby. Na PC-PT polecenia arp -a, ipconfig /all i tracert także zależą od wersji; alternatywą są zwykłe ipconfig, ping oraz obserwacja ARP, ICMP i kolejnych urządzeń w Simulation Mode.

Router> enable
Router# configure terminal
Router(config)#
Router(config-if)#
Router(config-router)#
Router(config)# end
Router# copy running-config startup-config

Poziom podstawowy

Wymagane są VLAN-y, routing między nimi, DHCP/DNS, jedna trasa WAN i PAT na routerze brzegowym.

Wymagane dowody:
- show vlan brief / show interfaces trunk
- show ip route / show ip ospf neighbor
- show ip dhcp binding
- show ip nat translations
- test DNS i HTTP

Poziom rozszerzony

Dodaj redundantne trunki, świadomy root STP, HSRP dla kluczowych VLAN-ów i kontrolowane awarie.

Dodatkowe dowody:
- show spanning-tree vlan ...
- show standby brief
- pomiar failover
- test utraty trunku
- tabela usterek i napraw

Poziom ekspercki

Dodaj drugi oddział lub alternatywną ścieżkę OSPF, bezpieczeństwo portów i pełniejszy plan monitorowania. Nie przenoś NAT na niesynchronizowane routery HSRP.

Ograniczenia:
- adresy publiczne wyłącznie TEST-NET
- PAT na wydzielonym edge
- Server-PT opisany jako symulacja
- brak fikcyjnych funkcji IOS
Usługi zależą od poprawnej warstwy niższej i drogi powrotnej.

Oczekiwany wynik

Zweryfikuj konfigurację

Testy odbiorcze projektu
ObszarTestWarunek zaliczenia
L2VLAN/trunk/STPbrak pętli i zgodne porty
L3ping i traceroute między działamipełna osiągalność zgodna z projektem
UsługiDHCP, DNS, HTTPpoprawne parametry i nazwy
WANOSPF do oddziałuFULL i właściwe trasy
InternetPATtranslacje na edge
Redundancjaawaria active/trunkukontrolowane przełączenie

Rezultaty

  • Projekt spełnia wymagania bez nakładających się sieci.
  • NAT/PAT działa na wydzielonym routerze brzegowym.
  • Awarie nie powodują pętli ani trwałej utraty kluczowych usług po zbieżności.

Obserwacja protokołów

Simulation Mode i droga pakietu

Praca w Simulation Mode

  1. Utwórz zestaw filtrów DHCP, DNS, ARP, ICMP, OSPF i STP.
  2. Pokaż pełną drogę nowego klienta: DHCP → ARP → DNS → HTTP.
  3. Pokaż pakiet między VLAN-ami i do oddziału.
  4. Wywołaj awarię HSRP i trunku osobno.
  5. Zapisz obserwacje przed, podczas i po zbieżności.

Co dzieje się z pakietem?

  1. Klient pobiera konfigurację przez DHCP relay.
  2. Rozwiązuje nazwę przez DNS.
  3. Ruch między VLAN-ami trafia do wirtualnej bramy HSRP.
  4. OSPF kieruje ruch do oddziału.
  5. Ruch internetowy trafia do wydzielonego edge, gdzie PAT utrzymuje stan translacji.
Odbiór jest powtarzalną procedurą, nie pojedynczym pingiem.

Kontrolowane awarie

Diagnostyka i zadania samodzielne

Usterki odbiorcze projektu
UsterkaZakresObjawDowód naprawy
Zły allowed VLANL2jeden dział odciętytrunk + ping
Błędna wildcard OSPFWANbrak sąsiedztwa/trasyneighbor + route
Brak helperusługiklient bez DHCPDORA
Zła ACL NATInternetbrak translacjiACL + translations
Brak preemptHSRProla nie wracastandby brief
Zła brama DNSserwerasymetryczna odpowiedźIP config + test

Procedura diagnostyczna

  1. Zapisz objaw i zakres użytkowników.
  2. Sprawdź warstwę fizyczną oraz VLAN.
  3. Sprawdź adresację, bramę i ARP.
  4. Sprawdź routing, sąsiedztwa i drogę powrotną.
  5. Sprawdź DHCP/DNS/NAT jako oddzielne usługi.
  6. Wprowadź jedną poprawkę i ponów pełny test odbiorczy.

Zadania samodzielne

  • Uzupełnij wszystkie puste pola planu VLSM.
  • Przygotuj diagram zależności usług.
  • Wprowadź trzy usterki w kopii dla innej osoby i odbierz jej raport diagnostyczny.

Bezpieczna praca

Rollback i zapis projektu

Przed awarią zapisz stan bazowy. Cofaj tylko zmianę wprowadzoną w danym scenariuszu i ponownie wykonuj pełną walidację.

Przywrócenie

  1. Pracuj na kopii pliku projektu.
  2. Dla każdej usterki zapisz polecenie lub ustawienie sprzed zmiany.
  3. Cofnij zmianę, potwierdź stan i dopiero przejdź do kolejnej awarii.
  4. Na końcu odtwórz stan bazowy i wykonaj pełną macierz testów.

Zapis

  1. Wykonaj copy running-config startup-config na każdym urządzeniu IOS, jeżeli konfiguracja ma pozostać po restarcie urządzenia.
  2. Wybierz File > Save As i zapisz plik pod nazwą zawierającą numer laboratorium oraz nazwisko.
  3. Zapisz osobną kopię stanu bazowego przed wprowadzaniem usterek oraz kopię końcową po pełnej weryfikacji.
  4. Ponownie otwórz zapisany plik .pkt i wykonaj przynajmniej jeden test kontrolny.

Oddanie pracy

Checklista, pytania i kryteria

Checklista ukończenia

  • Projekt logiczny i fizyczny są kompletne.
  • VLSM jest poprawny.
  • VLAN/STP/HSRP działają.
  • OSPF, DHCP/DNS i PAT działają.
  • Wykonano awarie oraz odbiór.
  • Dokumentacja i plik .pkt otwierają się ponownie.

Pytania kontrolne

  1. Dlaczego PAT umieszczono na wydzielonym edge?
  2. Które elementy zapewniają redundancję L2, a które L3?
  3. Jak odróżnić błąd DNS od routingu?
  4. Które wyniki są dowodem, a które tylko wskazówką?

Zadanie domowe lub rozszerzenie

  • Przygotuj prezentację pięciominutową uzasadniającą projekt.
  • Zaproponuj plan migracji jednego VLAN-u bez długiej przerwy.

Kryteria zaliczenia

  • Topologia i adresacja są zgodne z tabelami, bez nakładających się podsieci.
  • Konfiguracja jest zapisana, a polecenia weryfikacyjne potwierdzają oczekiwany stan.
  • Student potrafi wskazać przyczynę co najmniej dwóch usterek na podstawie objawów.
  • Raport zawiera wyniki testów, wnioski i nazwy użytych poleceń, a nie wyłącznie zrzuty ekranu.
  • Błąd krytyczny to m.in. konflikt adresacji, pętla L2 pozostawiona bez kontroli, publikacja prawdziwych sekretów lub świadome fałszowanie wyników; drobna pomyłka nie zeruje automatycznie całej pracy.